Social Return bij het Rijk
Werkt u aan een opdracht voor de Rijksoverheid? Dan werkt Social Return net even anders dan bij een gemeente. Het Rijk hanteert Maatwerk voor Mensen, ook wel Social Return 2.0: geen vast bouwblokkenmodel, maar een vrije invulling die u zelf moet kunnen onderbouwen. Dat geeft ruimte, maar vraagt ook een scherp plan. Ampliar kent de Rijksaanpak en regelt de volledige invulling voor u.
Inkopen met Impact: de basis van het Rijksbeleid
De Rijksoverheid gebruikt haar inkoopkracht om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk te helpen. Dat is vastgelegd in de Rijksinkoopstrategie Inkopen met Impact, waarin duurzaam, sociaal en innovatief inkopen de standaard is.
Concreet betekent het dat het Rijk bij aanbestedingen van werken en diensten boven de € 250.000 in beginsel een Social Return-voorwaarde opneemt. Sommige onderdelen hanteren een lagere drempel: het ministerie van SZW past Social Return bijvoorbeeld al toe vanaf € 50.000.
De uitvoering loopt via de Rijksinkoopsamenwerking (RIS). En juist daar zit het belangrijkste verschil met veel gemeenten: het Rijk werkt niet met een bouwblokkentabel.
Het Rijk in het kort
Social Return 1.0 versus Social Return 2.0
De klassieke aanpak (1.0) legt een vast percentage op dat u met opdracht-gebonden inzet invult. Het Rijk is grotendeels overgestapt op 2.0: meer vrijheid, maar u moet zelf onderbouwen welke impact u maakt. Beide komen in de praktijk nog voor.
De klassieke aanpak
Maatwerk voor Mensen
Bron: Rijksinkoopsamenwerking en Maatwerk voor Mensen (Social Return 2.0). Welke variant op uw opdracht van toepassing is, staat in de aanbestedingsdocumenten.
Werkt uw gemeente ook met 2.0?
Een veelgehoorde aanname is dat gemeenten massaal overstappen op Social Return 2.0. Dat beeld klopt niet. Er is wel degelijk een beweging richting meer maatwerk, maar het aantal opdrachtgevers dat de bouwblokken volledig loslaat is klein. Wat er voor uw opdracht geldt, hangt volledig af van uw opdrachtgever.
Het Rijk en Amsterdam
De Rijksinkoopsamenwerking werkt met Maatwerk voor Mensen. Amsterdam hanteert de bouwblokkenmethode niet en noemt de eigen aanpak expliciet Social return 2.0: de invulling is een maatwerkafspraak waarbij reële kosten worden afgerekend in plaats van een vaste, fictieve waarde.
Rotterdam en de regio Rijnmond
Rotterdam scherpte zijn aanpak aan en creëerde meer ruimte voor maatwerk en creatieve oplossingen, terwijl er strikter wordt gehandhaafd op volledige realisatie. Het regionale beleid van de vijftien Rijnmond-gemeenten noemt samenwerken, co-creëren en maatwerk als leidende principes. Een breuk met de bouwblokken is dat niet.
De meeste gemeenten
De elf gemeenten in Haaglanden en Zuid-Holland Centraal delen één bouwblokkenschema. Amersfoort rekent 5% van de gefactureerde opdrachtsom af via bouwblokken. En de regio Zuidoost Brabant herzag het beleid voor 2026 met behoud van de bouwblokkentabel, aangevuld met maatwerk waar de opdracht daarom vraagt.
Let op: ook binnen maatwerk geldt een harde grens. Volgens PIANOo is de relatie met het voorwerp van de overheidsopdracht een wettelijke vereiste, en die geldt ook bij de bouwblokkenmethode. Volledig losstaande invulling is dus nergens onbeperkt toegestaan.
Bronnen: PIANOo (visie social return), Bureau Social Return Amsterdam, Regionaal Social Return beleid Rijnmond 2023-2027, gemeente Den Haag, gemeente Amersfoort en het Social return beleid arbeidsmarktregio Zuidoost Brabant 2026. Het beleid verschilt per opdrachtgever; in onze SROI Kennisbank vindt u wat er voor uw specifieke opdrachtgever geldt.
Meer vrijheid, maar u moet het onderbouwen
Maatwerk klinkt aantrekkelijk, en dat is het ook. Maar waar een bouwblokkentabel u precies vertelt wat een invulling waard is, moet u bij het Rijk zelf beargumenteren welke impact u levert. Dat is de keerzijde van de vrijheid.
De ruimte
U kunt kiezen wat past bij uw organisatie: mensen plaatsen op de opdracht, elders duurzaam aan het werk helpen, opleiden, of inkopen bij een erkende sociale onderneming. De invulling hoeft niet op het project zelf plaats te vinden, maar sluit in de praktijk meestal wel aan bij de aard van het werk.
De onderbouwing
Tegenover die vrijheid staat een eis: u moet kunnen uitleggen welke nieuwe impact uw invulling oplevert voor mensen uit de doelgroep. Een sterk, geloofwaardig plan is bij het Rijk belangrijker dan bij een gemeente met een vaste tabel.
Het gesprek
De Rijksaanpak is gericht op samenwerking: opdrachtgever, inkoper en leverancier zoeken samen naar de meeste impact. Dat vraagt om een partner die dat gesprek namens u kan voeren en de gemaakte afspraken kan waarmaken.
Zo vult Ampliar uw Rijksverplichting in
Ampliar kent de Rijksaanpak en spreekt de taal van Maatwerk voor Mensen. Wij vertalen de vrijheid van Social Return 2.0 naar een concreet, onderbouwd plan dat de impact levert die het Rijk wil zien, en nemen de uitvoering volledig over.
Een plan dat de impacttoets doorstaat
Wij stellen een invulling op die aantoonbaar impact maakt voor mensen met onbenut talent, en die u richting de Rijksinkoopsamenwerking kunt onderbouwen. Van doelgroepkeuze tot de verantwoording van de geleverde impact.
Inkoop bij Ampliar telt mee
De Rijksaanpak noemt inkoop bij een erkende sociale onderneming of een partij met PSO-certificaat expliciet als route. Ampliar is PSO 30+ gecertificeerd, waardoor onze inzet meetelt en u de verplichting invult zonder zelf iemand in dienst te nemen.
Vragen over Social Return bij het Rijk
De vragen die wij het vaakst krijgen over Social Return voor Rijksopdrachten.
Wat is het verschil tussen Social Return 1.0 en 2.0?
Vanaf welk bedrag geldt Social Return bij het Rijk?
Werkt het Rijk met een bouwblokkenmodel?
Mag ik mijn Rijksverplichting invullen door in te kopen bij een sociale onderneming?
Werken gemeenten ook met Social Return 2.0?
Moet de Social Return-inzet bij het Rijk aan de opdracht gekoppeld zijn?
Rijksopdracht met een Social Return-voorwaarde?
Ampliar vertaalt de vrijheid van Maatwerk voor Mensen naar een concreet, onderbouwd plan en neemt de uitvoering volledig over. Neem vrijblijvend contact op.
Bespreek uw verplichting